Abteilungen

magnis et infinitis legationem , quod antea nullis auditis aut visis a temporibus fuit ,

memorato principi b destinavit , eo pacto patrato , ut a partibus imperatoris c recederet et

Romano consulto 1 praefato principe d Carlo sanciret . Ipse itaque princeps mirifico

atque e magnifico honore ipsam legationem recepit , munera f praetiosa contulit atque

cum s magno h praemio cum suis sodalibus missa i , Grimone k abbati Corbeinsis l raona

sterio et Sigoberto m recluso n basilicae o sancti Dionisii martyris p , itemque q Roma limina

sancti Petri et sancti Pauli destinavit f .

( 23) . Igitur memoratus princeps , consilio obtimatum suorum expetito , filiis a suis

regna dividit . Idcirco primogenito suo b Carlomanno c nomine d Auster , Suavia , que

nunc Alamannia e dicetur f , atque Toringia sublimavit ; alterius g vero secundo h filio

iuniore Pippino i nomine Burgundiam k , Neuster l et Provintiam m praemisit n .

( 24) . Eo anno Pippinus a dux , commoto exercito , cum avunculo suo Childebrando b

duce et multitudine primatum et agminum satellitum plurimorum Burgundia b * dirigunt ,

fines regionum praeoccupant . Interim , quod dici dolor et meror c est d , sollicitatur e

ruina , in sole 2 et luna et stellis nova signa apparuerunt , seu et paschales r ordo sacra

tissimus turbatus fuit 3 . Carlus nimpe g princeps h Parisius basilicam i sancti Dionisii

martyris multa munera ditavit 4 , veniensque Cariciaco k . 5 villa palatii l super Isra fluvium ,

valida febre correptus , obiit . in pace , cuncta in giro regna adquisita . Rexit autem

utrasque m regna an . XXV S n . Transiit itaque 11 o . 6 . Kl . Novb ., sepultusque est Pari

sius basilica sancti Dionisii martyris p .

740 .

741 .

Oct . 22 .

Capp . 22 – 24 . 4a . b . 1 . 2 . 2 *. c 1 . 2 . 5a .

Cap . 22 . a) visus 4b 1 . 2 . c 1 . b) principe 4b 1 . 2 . 5a . c) imperatoribus 4c 1 . 2 . d) prin

cipi 4c 1 . 2 . e) mirificoque m ., m . al . superscr . ac 5a . f) munera – destinavit om ., ab Igitur

versus incipit 4a . g) pr . m . superscr . 5a . h) magna pmia 5a . i) misso 4c 1 . 2 . k) Gri

moni 4b 1 . 2 . l) Corboensis 4b 1 . 2 . m) Sigiberto 5a . n) reclauso 4a 1 . 2 . o) baselice 4c 1 ;

basilica 4c 2 . p) martyr 5a . q) idemque 5a , corr .

Cap . 23 . a) filius 5a , corr . b) m . al . add . 5a . c) Carolomanno 4b 1 . 2 . d) ita 4a ;

nomen rell .: item infra . e) Alamania 4b 1 . c 1 . f) dicitur 5a . g) alterum 4b 1 . 2 ; alten 4c 1 . 2 .

h) om . 4a (?). i) n . P . 4a . k) Burgundi(a)e 4b 1 . 2 . c 1 . 2 . l) Neu̅s̅ 5a . m) Provinciam 4c 1 . 2 . 5a .

n) pfecit e corr . sec . m . 5a .

Cap . 24 . a) Pippino 4b 1 . 2 ( infra Pipin . fere 4b 1 ). b) Childeprando 4b 1 . 2 ; Childebrande 5a .

b *) Burgundiam 4a (?). c) memor 4b 1 . 2 . d) ita 4a ; ow . rell . e) sollicitat ( solicitat 4c 1 . 5a)

r . ( ruinam 5a) 4b 1 . 2 . c 1 . 2 . 5a . f) pascales 4b 1 . 2 ; paschalis 4c 1 . 2 . g) ita 4a . 5a . h) princes 4a .

i) basilica 4b 1 . 2 ; baselica , ut infra , 4c 1 ; basileca 5a . k) Cariaco 4a ; Caricieco 4b 1 . 2 ; Carieco 4c 1 . 2 ;

Cariciaco m . al . corr . Carisiaco 5a . l) pallatii 4a , corr . m) utraque 4c 2 . 5a . n) annis XXV ,

ow . S 4b 1 (?). c 1 . a . 5a . o) e corr . 5a . p) desinunt codd . 5 , exceptis libris 5c . c *, qui supra

p . 178 , l . 24 , defecerunt , et 5e , qui e codice quodam 4 suppletus integrum textum continet . Libro 5f

haec clausula litteris uncialibus minio pictis addita est : Explicit historia rerum gestarum Carli maioris

domus . Qui , bello Vinciaco habito , Ragemfredum victum fugavit . Et alia quam plurima fortiter et

utiliter gessit .

Man . Carol . p . 17) : Coniuro te in Deum vivum et verum et ipsas sacratissimas claves con

fessionis beati Petri , quas vobis ad rogum direxsimus . V . Waitz , ' VG .' III 2 , p . 83 . 1) con

sultus pro consulatus ; cf . titulum apud Le Blant nr . 24 , a . 552 : post consoltum . 2) Cf .

Luc . 21 , 25 : erunt signa in sole et luna et stellis . Anno 741 . nullam sol defectionem

passus est , sed a . 740 , die 1 . Aprilis . Luna a . 740 . bis defecit , diebus scil . 18 . Mari , et

10 . Septembr . 3) Anno 741 , quo haec facta esse Breysig censuit , cyclis consentientibus ,

paschalis ordo nullo modo turbatus esse potuit , sed a . 740 . id contigit ; cf . ' N . Archiv ' IX ,

p . 138 . 4) Clippiacum d . 17 . Sept . a . 741 . S . Dionysio dono dedit ; cf . DD . I , p . 101 .

5) QuiersysurOise . A . 741 , d . 17 . Sept . ' Careciaco villa in palatio ' charta a Carlo basilicae

S . Dionysii data est ; cf . DD . I , p . 102 . 6) In Ann . S . Amandi ( SS . It p . 10 ; Carlus

Idibus Octob . defunctus esse dicitur , id quod Cointius , Ann . eccl . F , p . 14 . ita cum Fredegario